Ik heb het altijd moeilijk met de uitdrukking “door de bank genomen”. In Vlaanderen zeggen wij toch “door de band genomen”, als we bedoelen “gemiddeld” of “doorgaans”. Onze vriend Van Dale – die wij gemeenzaam “de dikke” noemen – kent de uitdrukking “door de band” ook. Maar hij noemt ze “gewestelijk”. Hij vindt de Vlaamse uitdrukking dus “te mijden”. Dat is bij onze vriend Van Dale wel vaker het geval met Vlaamse woorden en uitdrukkingen. Alleen “goesting” mogen we hebben. Dat noemt Van Dale “Belgisch-Nederlandse spreektaal”.

Waarom voel ik me zo ongemakkelijk bij de uitdrukking “door de bank genomen”? Omdat ik het verband niet zie met “de bank”. Wat heeft die uitdrukking nu te maken met een financiële instelling? Helemaal niets, natuurlijk. In “door de bank genomen” zit een verwijzing naar een toonbank, een tafel waarop koopwaar wordt uitgestald.

De beurs is dezer dagen ook een toonbank waarop koopwaar wordt uitgestald. De koopwaar die vandaag het meeste in trek is, zijn banken. Of ABN-Amro nog op de toonbank ligt, is niet helemaal duidelijk. De Britse bank Barclays heeft een bod gedaan. Maar misschien zijn er in de winkel nog andere klanten die hóger willen bieden.

Barclays biedt 3,225 van zijn eigen aandelen voor elk aandeel ABN-Amro. Dat waardeert het aandeel ABN-Amro op 36,25 euro per stuk. Maar maandag daalde het aandeel Barclays in Londen 2 % in waarde. En daarmee ligt de biedprijs op ABN-Amro ook meteen 2 % lager.<

Zou u liever 3,225 aandelen Barclays krijgen voor uw aandeel ABN-Amro? Of verkiest u toch 36,25 euro cash? Wat u ook verkiest: u krijgt de keuze niet. Hoogstens kan u na afloop uw gekregen aandelen Barclays verkopen. In de hoop dat u daarmee alsnog 36,25 euro per aandeel ABN-Amro opstrijkt. Maar natuurlijk: als iederéén dat probeert, zal het aandeel Barclays fors in waarde dalen. Enfin, we zien wel, als het zo ver is.

Misschien kunnen we iets leren uit het verleden. In 1998 heeft Fortis de Generale Bank overgenomen. Fortis betaalde hoofdzakelijk met eigen aandelen, plus een kleine opleg in cash.

Een aandeel Fortis was toen 28,85 euro waard. Maar natuurlijk: als iederéén zijn gekregen aandelen Fortis zou verkopen, zou het aandeel Fortis fors in waarde kunnen dalen. Om dat te voorkomen, deed Fortis de volgende zet: “Wij garanderen dat het Fortis-aandeel over drie jaar – in juni 2001 – ten minste 37,18 euro waard zal zijn. Ligt de beurskoers op dat ogenblik ónder dat peil, dan betalen wij het verschil bij.”

Fortis was wel zo wijs om het eventueel “bij te betalen verschil” te beperken tot 0,3 miljard euro. Want in juni 2001 was een aandeel Fortis helemaal géén 37,18 euro waard. Het kostte toen 28,30 euro. Als Fortis géén beperking had ingebouwd – en wérkelijk het volledige verschil had moeten bijleggen – dan had dat niet 0,3 maar 1,9 miljard euro gekost.

Zal Barclays aan de ABN-Amro-aandeelhouders ook een “certificaat van gewaarborgde waarde” geven? Ik dacht het niet. Daarover is in elk geval nog met geen woord gerept. Trouwens: of de ex-aandeelhouders van Generale Bank in maart 2003 nog gelukkig waren met hun “gewaarborgde waarde”, valt zeer te betwijfelen. Hun gekregen aandelen Fortis, die in 2001 “gewaarborgd” 37,18 euro waard zouden zijn, noteerden toen nog tegen 9,30 euro per stuk. Volgens mij voelden de ex-aandeelhouders van Generale Bank zich op dat moment “door de bank genomen”.