De bedrijvenkapers zijn nog altijd druk in de weer. Als ze een pak poen op tafel leggen voor een onderneming waarvan wij zelf aandelen hebben, dan hebben we daar uiteraard geen bezwaar tegen. Maar hun activiteiten beginnen toch almaar méér op een piramidespel te lijken.

Neem nu de recente overname van de mediagroep SBS door concullega ProSiebenSat1. Laten we die eens ontleden.

Stap één: in augustus 2005 nemen de durfkapitaalgroepen KKR en Permira samen SBS over. Ze betalen 2,1 miljard euro voor de moedermaatschappij van VT4 en VijfTV (in Vlaanderen) en van SBS6, Net5 en Veronica (in Nederland).

KKR en Permira doen dat niét uit liefde voor mooie televisie. Ze willen maar één ding: geld verdienen. Met andere woorden: het is vanaf het begin de bedoeling om SBS later weer te verkopen, tegen een véél hogere prijs. Maar wié zal dat betalen?

Stap twee: in december 2006 nemen KKR en Permira ook de Duitse televisiegroep ProSiebenSat1 over. Ze betalen 3,1 miljard euro voor 50,5 % van de aandelen. Een koopje? Niet echt. Het lijkt veeleer een vérkoopje. Want KKR en Permira nemen ProSiebenSat1 over van de Israëlisch-Amerikaanse mediamagnaat Haim Saban. Die kreeg ProSiebenSat1 in 2003 in handen, toen de Duitse mediagroep Kirch failliet ging. Saban betaalde toen 7,50 euro per aandeel en verkocht die aandelen drie jaar later tegen 28,50 euro. Zijn investering was dus nagenoeg verviervoudigd!

Hebben KKR en Permira te veel betaald voor ProSiebenSat1? Dat is lang niet zeker. De overname was een noodzakelijke stap om voort te kunnen spelen. Want vorige week volgde stap drie: ProSiebenSat1 neemt SBS over. In de media wordt een mooi verhaal opgehangen over twee televisiegroepen die perfect bij mekaar aansluiten. En dat klopt ook wel. Maar het allerbelangrijkste is: KKR en Permira hebben een koper gevonden voor SBS! ProSiebenSat1 betaalt 3,3 miljard euro voor SBS. In minder dan twee jaar, is SBS ruim 57 % in waarde gestegen. Voorwaar een fraai rendement.

“Maar,” zal u misschien opmerken, “als KKR en Permira ook eigenaar zijn van ProSiebenSat1, hebben ze dan wel iets verdiend aan de verkoop van SBS?” Tuurlijk wél! Het geld dat ze in SBS gestopt hebben, hebben ze met 57 % winst teruggekregen van ProSiebenSat1. En ProSiebenSat1 moest voor de financiering van de overname natuurlijk niet komen aankloppen bij KKR en Permira. Want dan was het voor de durfkapitalisten een nul-operatie geworden. Neen, om SBS over te nemen, heeft ProSiebenSat1 geld geleend bij de bank. Het is dus ook ProSiebenSat1 dat die lening weer zal moeten aflossen.

Aan hun investering in SBS hebben KKR en Permira dus al geld verdiend. Ook al moest daar enig kunst- en vliegwerk aan te pas komen, door de ene dochter te laten overnemen door een andere. Daarom vind ik dat dergelijke praktijken almaar méér op een piramidespel beginnen te lijken. En de piramide kan uiteindelijk alleen overeind blijven als er nieuw geld blijft binnenkomen. Dat moet dan “Stap vier” worden: de vérkoop van ProSiebenSat1.

En ondertussen zitten wij maar gewoon wat aandeeltjes te kopen op de beurs. Zouden we niet beter hetzelfde doen als KKR en Permira? Als wij nu eens allemaal ons spaargeld bijeen legden. Welke mooie bedrijven zouden wij dan niet in hun geheel kunnen opkopen? Ik vind dat we er niet te veel over moeten filosoferen, maar dat we er beter meteen aan beginnen. Wie doet er mee?